محتوای فطرت
پنج شنبه 6 شهریور 1393

تعداد کل بازدید: 11225952
بازدیدهای امروز: 1077
بازديدهاي ديروز: 9023
تعداد افراد آنلاین: 779
  تعداد اعضاء: 135  
به روز رساني:1393/6/5 9:32:44 ق.ظ
جستجو در فرزانگان

آيت الله سيد محسن حكيم

آيت الله سيد محسن حكيم

آيت الله العظمي سيد محسن طباطبايي حكيم، فرزند علامه حاج سيد مهدي حكيم، از مراجع بزرگ شيعه در سال 1306 قمري در نجف اشرف به دنيا آمد.

مقام علمي

آيت الله سيد محسن حكيم در سن 7 سالگي خواندن قرآن را آموخت و در 9 سالگي به تحصيل علوم ‏اسلامي پرداخت. دروس مقدماتي را نزد برادر بزرگش سيد محمد حكيم فراگرفت و سطوح عالي را در محضر ‏جمعي از فضلاي نجف اشرف آموخت‎.‎ در سال 1326 هجري قمري، در بحبوحه جواني به حوزه درس زعيم بزرگ اسلام، آيت الله آخوند ‏خراساني راه يافت و سه سال از محضر پر بركت آن بزرگوار استفاده نمود‎.‎ پس از رحلت آن مرجع عاليقدر، به درس مرحوم آيت الله آقا ضياء الدين عراقي، وارد شد و دو دوره اصول را در محضر درس آن ‏بزرگوار فرا گرفت. همزمان، از درس مرحوم آيت الله ناييني و بعضي ديگر از بزرگان نجف نيز ‏بهره‏هاي فراوان برد‎.‎ او از سال 1338 هجري قمري، حوزه درس خارج فقه و اصول خود را تشكيل داد و جمعي از ‏فضلاي جوان نجف از محضرش بهره‏مند شدند‎.‎

اساتيدي كه حضرت آيت الله حكيم از آنها استفاده برده همگي از بزرگان عراق مي‏باشند كه برخي از آنان عبارتند از: مرحوم آية الله العظمي حاج سيد محمد كاظم يزدي، مرحوم آية الله العظمي حاج شيخ محمد كاظم خراساني، مرحوم آية الله سيد ابو تراب خوانساري، مرحوم آية الله ميرزا حسين ناييني، مرحوم آية الله آقا ضياء الدين عراقي، مرحوم آية الله شيخ الشريعه اصفهاني، مرحوم آية الله سيد محمد سعيد حبوبي و مرحوم آية الله شيخ علي باقر جواهري.

حضرت آيت الله حكيم از موفق‏ترين مراجع تقليد شيعه در امر تاليف و تدريس بود كه برخي از تاليفات ايشان عبارت است از: مستمسك العروة الوثقي نخستين شرح استدلالي كتاب عروة الوثقي، نهج الفقاهه اين كتاب حاشيه‏اي است‏ بر مباحث‏بيع، از كتاب‏مكاسب مرحوم شيخ انصاري، حقايق الاصول شرح بر كفاية الاصول آخوند خراساني، دليل المناسك شرح استدلالي بر كتاب مناسك حج استاد بزرگوارش آيت الله ميرزا حسين ناييني، رساله في ارث الزوجة من الزوج، تعليقه‏اي بر كتاب رياض از بحث اجاره تا نكاح، رساله مختصري در درايه، مختصر منهاج الصالحين، حواشي بر نجاة العباد، شرح تبصره علامه حلي وحاشيه بر رساله صلاتية.

اما برخي از شاگردان آن مرحوم، كه بعد از آيت الله العظمي بروجردي مرجعيت عامه شيعه را به عهده گرفت، عبارتند از: شيخ حسين وحيد خراساني، شهيد سيد اسد الله مدني، شهيد سيد محمد باقر صدر، مرحوم شيخ احمد فياض سدهي، شيخ محمد تقي جعفري تبريزي، شيخ نصر الله شبستري، سيد ابراهيم مرتضوي ميانجي، شيخ ابو الفضل نجفي، شيخ عبد اللطيف سماهي حايري،معروف به تنكابني، سيد محمد حسين فضل الله، شيخ محمد مهدي شمس الدين، سيد سعيد حكيم، سيد يوسف حكيم و سيد محمد تقي حكيم.

آثار ماندگار

آية الله حكيم، علاقه شديدي به تاسيس مدارس، و راه انداختن كتابخانه‏هاي‏ مساجد و ديگر بناهاي علمي و ديني داشت، از اين رو آثار متعدد ديني از آن بزرگوار به‏يادگار مانده است. كتابخانه معروف او كه به نام‏"مكتبة الامام الحكيم‏"در نجف اشرف‏ تاسيس شده است، يكي از مجهزترين و مدرن‏ترين كتابخانه‏هاي اسلامي است، و جالب توجه آنكه اين كتابخانه بيش از يكصد شعبه در سراسر عراق دارد. به فرمان اين‏پيشواي بزرگ،مدارس و مساجد متعددي در نجف اشرف، بغداد، بصره و ساير نقاط‏ عراق و ديگر كشورهاي اسلامي ساخته شد كه هميشه نام آن فقيد سعيد را در خاطره‏هازنده مي‏سازد. مرحوم آية الله حكيم براي اداره امور مرجعيت‏خود، نظم و سازمان‏خاصي ايجاد كرده بود و براي هر قسمت مسيول معيني انتخاب نموده بود، و از افراد مطلع در اداره اين تشكيلات كمك مي‏گرفت، به همين دليل تشكيلات او با نظم خاص ‏و آبرومندي اداره مي‏شد و اين امر در نوع خود در تشكيلات روحانيت ‏بي‏سابقه بود.

آيت الله حكيم و سياست

مرحوم آيت الله العظمي حكيم درباره سياست همواره مي‏فرمود: "اگر معني سياست اصلاح امور مردم روي ‏اصول صحيح عقلايي و رفاه حال و آسايش بندگان خدا باشد، اسلام تمامش همين است و جز سياست ‏چيز ديگري نيست و علماء غير از اين كار ديگري ندارند... و اگر منظور معني ديگري‏باشد،اسلام از آن بيگانه و دور است.

برخي از فعاليتهاي حضرت آيت الله را در ادامه به صورت فهرست‏وار خواهم آورد:

نخستين بار هنگامي كه دولت انگلستان به قصد استعمار عراق لشكر خود را در خليج فارس پياده كرد آيت الله سيد محمد سعيد حبوبي، فرمان جهاد و دفاع ‏صادر كرد و خود او شخصا به جبهه ناصريه قدم گذاشت. آيت الله حكيم نيز همراه استاد قدم به جبهه جنگ نهاد و شهامت و استقامت عجيبي از خود نشان داد.

مورد ديگر اينكه، هنگامي كه كمونيستها رخنه فوق العاده‏اي در تمام دستگاههاي عراق كرده بودند و با رهبري عبد الكريم قاسم محيطي پر از وحشت و رعب در همه جا ايجاد نموده بودند، با صدور فتواي معروف‏"الشيوعية كفر و الحاد"قدرت آنان را درهم شكست، و از خطري كه عراق و مقدسات آهن را تهديد مي‏نمود، جلوگيري به عمل آورد.

همچنين حضرت آيت الله حكيم در كمك به جنبشهاي آزادي‏بخش اسلامي فعال بود و در همين ارتباط مسلمانان را به كمك و پشتيباني از برادران مسلمان فلسطيني تشويق مي‏نمود.

اعلاميه‏هاي متعدد و مهمي در ارتباط با مساله فلسطين و وحدت مسلمين جهان براي‏نجات مسجد الاقصي صادر نمود. همچنين موضع دولت عراق را در قبال تظاهرات‏مردم در محكوميت تجاوز عليه مصر به شدت محكوم كرد.

در مورد مبارزات روحانيت ايران كه از سال 1340 شمسي با مساله‏ انجمنهاي ايالتي و ولايتي شروع شده بود، آيت الله حكيم، با شجاعت و صراحت تمام ازحركتهاي اسلامي روحانيت ايران، علنا حمايت نمود،و از مواضع حساس آنان،اعلام ‏پشتيباني كرد. از جمله كارهاي ايشان راجع به اين امر تلگراف ايشان به مرحوم آية الله بهبهاني، تلگراف دعوت از مراجع عظام قم، محكوم نمودن عوامل فاجعه 15 خرداد و ديگر فعاليتها بود.

وفات

اين عالم بزرگوار پس از عمري تلاش و كوشش در راه اسلام و قرآن، سرانجام ‏در27 ربيع‏الاول سال 1390 قمري به ملكوت اعلي پيوست، در تشييع پيكر پاك او، صدها هزار نفر شركت جستند، و تشييع جنازه او از بغداد تا نجف،در اثر ازدحام مردم دو روزطول كشيد و عملا به تظاهراتي وسيع عليه رژيم خون آشام بعث عراق مبدل گشت. نماز ايشان را فرزند برومندش آيت الله سيد يوسف حكيم برگزار نمود و بدن پاكش در مقبره مخصوصي جنب كتابخانه خود ايشان در نجف اشرف به خاك سپرده شد.

منابع

نور علم، شماره دوازدهم.

مكتب اسلام، شماره يازدهم.

نقباء البشر في القرن الرابع عشر، آغا بزرگ تهراني.

گنجينه دانشمندان، محمد شريف رازي، تهران، كتاب‏فروشي اسلاميه.

نويسنده: سيدمحمدناظم‏زاده قمي

سايت ابنا

تعداد بازديد:85     1388/1/10 1:21:41 ق.ظ

0 امتياز
0 تعداد

نظر کاربران:

نظر شما درباره ی این مطلب
نام:
متن:
ایمیل:
ارسال این مطلب به دوستان
نام و نام خانوادگی فرستنده:
ایمیل گیرنده:

استفاده از مطالب این سایت با ذکر منبع بلامانع است
درباره ما   تماس با ما