محتوای فطرت
جستجو در فرزانگان

مرحوم سيد رضي -2

مرحوم سيد رضي -2

سيد رضي رحمت الله عليه؛ خالق نهج البلاغه، كه خود مردي اديب، شاعر و سخن شناس بوده است، در ستايش سخنان علي (ع) چنين مي گويد: «اميرالمؤمنين (ع) آبشخور فصاحت و ريشه و زادگاه بلاغت است.
اسرار مستور بلاغت از وجود او ظاهر گشت و قوانين آن از او اقتباس شد. هر گوينده سخنور از او دنباله روي كرد و هر واعظ سخنداني از سخن او مدد گرفت.
در عين حال به او نرسيدند و از او عقب ماندند. بدان جهت كه بر كلام او نشانه اي از دانش خدايي و بويي از سخن نبوي موجود است.» ابوالحسن محمد بن الحسين الموسوي، معروف به سيد رضي و يا شريف رضي، متولد سال 359 هجري در بغداد، با پنج واسطه از سوي پدر به امام موسي الكاظم (ع) و با چند واسطه از سوي مادر به امام زين العابدين، علي بن الحسين (ع) و به روايتي به اميرالمومنين (ع) مي رسد.

پدرش ابو احمد حسين بن موسي، از روزگاري كهن نقيب سادات علوي بغداد بوده است. سيد رضي علاوه بر نقابت، اميري حاجيان و قضاوت در مظالم را نيز به عهده داشت و از جايگاه معنوي والايي برخودار بود. ابو احمد در سال 369 هجري به همراه تني چند از سران علويان به دستور عضد الدوله ديلمي به قلعه اصطخر فارس اعزام و در آن جا به زندان افكنده شد.

سيد رضي كه در اين سال اندكي كمتر از ده سال از زندگي او مي گذشت، با شنيدن اين خبر، قصيده اي بلند در ستايش پدر و نياكان او از ايمه اطهار و در نكوهش عضد الدوله و وزير او ابن مطهر سرود هنگامي كه اين قصيده پخش گرديد، همه اديبان و سخن شناسان و دانشمندان به وجود نابغه اي نوجوان در شعر و ادب و تاريخ و علوم اسلامي اعتراف و آينده درخشاني را براي او پيش بيني كردند. سيد رضي با برادر بزرگوارش سيد مرتضي علم الهدي در نبود پدر تحت نظارت مادر به تحصيل علوم ادبي و اسلامي روزگار خود ادامه دادند.

پدر در سال 376 ه. به وسيله شرف الدوله، فرزند عضدالدوله آزاد شد و به همراه وي به بغداد آمد و همه مناصب از دست داده را دوباره به دست آورد، ليكن به علت خستگي از زندان و رنجش از (اميران) و حليفگان، از همان سال تا سال 381 ه. همه آن مقامات را به فرزند كوچكش سيد رضي واگذار كرد.

سيد رضي از استادان برجسته زمان خود مانند: ابوعلي فارسي، قاضي سيرافي، قاضي عبدالجبار بغدادي، ابن نباته خطيب، ابن جني، علي بن عيسي شيرازي، محمد بن موسي خوارزمي، شيخ مفيد، تلعكبري و عده اي ديگر دانش اندوخت. وي مدرسه اي به عنوان «دارالعلم» با كتابخانه اي مجهز و همه امكانات زيست دانشجويان تأسيس كرد و شاگردان برجسته اي به دست او به مقام استادي رسيدند. سيد رضي مورد توجه خليفه الطايع و سپس القادر بالله و بهاء الدوله امير آل بويه بود و به وسيله آنان به نقابت طالبيان سراسر جهان و به القاب معنوي بزرگي دست يافت. سيد رضي در دوران جواني به تفسير و توضيح آيات الهي روي آورد. عشق و علاقه وي به قرآن از همان اوايل كودكي آغاز شده بود.

چنانكه بعد از يادگيري، اُنس دايم و رابطه هميشگي با قرآن برقرار كرد و در سي سالگي در مدت كوتاهي قرآن را حفظ كرد. او همواره با زمزمه كلام الهي آينه دل را جلا مي ‌بخشيد. بعد از گذراندن علوم مختلف قرآني علاوه بر شيريني قرايت دوران كودكي، خود را با دنيايي از زيباييهاي روح بخش همراه مي‌ يافت كه وسعتش بي ‌انتها و غايتش بي ‌منتها بود. سيد رضي محو در جمال تابناك آيات الهي دست به قلم برد تا قطره ‌اي از درياي بيكران تعاليمش را بر صفحه روزگار جاري سازد. ثمره اين تلاش با اخلاص، سه گنجينه گران سنگي است كه براي نسلهاي آينده به يادگار گذاشت؛ كه عبارت از تلخيص البيان عن مجازات القرآن، حقايق التأويل في متشابه التنزيل، معاني القرآنمي باشد.

از ديگر تأليفات سيد رضي مي توان به خصايص الايمه، نهج البلاغه، الزيادات في شعر ابي تمام، تعليق خلاف الفقهاء، كتاب مجازات آثار النّبويّه، تعليقه بر ايضاح ابي علي، الجيّد من شعر ابي الحجاج، زيادات في شعر ابي الحجاج، مختار شعر ابي اسحق الصّابي، كتاب «مادار بينه و بين ابي اسحق من الرسايل» و ديوان اشعار اشاره كرد.

هر روز كه سپري مي‌شد برگِ زرّيني به دست تواناي سيد رضي بر تاريخ تابناك اسلام افزوده مي‌گشت. او با قلمي روان و علمي فراوان خدمات ارزنده‌اي ارايه كرد. براي كتاب وحي تفسير نوشت، احكام فقهي تدوين كرد، با اشعار نغز و قصيده‌هاي بلند خود سيل معارف روان ساخت و مسيوليتهاي طاقت فرساي ديني، سياسي، اجتماعي را به عهده گرفت و... با همه اينها كار خود را ناتمام مي‌ديد و احساس خلأ و كمبود مي‌كرد گويي براي رسالتي ديگر آفريده شده است. رسالتي بس بزرگ. وي مي ‌بايست از فضاي آزاد به وجود آمده كمال استفاده را مي‌برد و با شناساندن اصالت شيعه، اسلام واقعي را به جهانيان معرفي مي‌كرد.

سيد رضي به خوبي مي‌دانست كه رسالت بدون امامت ناقص است و شهر علم پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ بدون وجود علي ـ عليه السّلام ـ شهري بي‌ دروازه مي ‌ماند و بدون معصوم، قرآن بدون مفسّر خواهد بود. مي ‌بايست قدم به ميدان گذاشت و اقدامي كرد و كاري را كه انجام آن براي گذشتگان ميسّر نگشته است به سر منزل مقصود رساند. شريف رضي با اين تفكّر الهي كار بزرگي را آغاز كرد. همان كاري كه ثمره شيرينش در كلام بلند مولا علي ـ عليه السّلام ـ به بار نشست و كتاب هميشه جاويد نهج البلاغه را به ارمغان آورد، نام و ياد سيد رضي را براي هميشه زنده نگه داشت.

در حقيقت او اولين عالمي است كه كلمات و خطبه‌هاي سراسر بلاغت اميرمؤمنان علي ـ عليه السّلام ـ را گردآوري و تدوين كرد. سيد رضي در ماه محرم سال 406 ق. در سن 47 سالگي چشم از جهان فروبست و جهان علم و عالم تشيّع را در غم و ماتم فرو برد. انبوه مردم جنازه سيد رضي را تشييع كردند و فخرالملك وزير بر جنازه وي نماز خواند. پيكر پاكش را در خانه خود به امانت دفن و بعدها به حرم امام حسين ـ عليه السّلام ـ منتقل كردند. روح متعالي اش با اميرالمؤمنين (عليه السلام) محشور باد.

مرجع:كتاب «سيد رضي» نوشته سيد محمد مهدي جعفري
منبع خبر: شيعه نيوز فاطمه سعادتي - مشهد مقدس

سايت شيعه نيوز

تعداد بازديد:55     1388/7/15 9:53:45 ق.ظ

0 امتياز
0 تعداد

نظر کاربران:

نظر شما درباره ی این مطلب
نام:
متن:
ایمیل:
ارسال این مطلب به دوستان
نام و نام خانوادگی فرستنده:
ایمیل گیرنده:

استفاده از مطالب این سایت با ذکر منبع بلامانع است
درباره ما   تماس با ما