محتوای فطرت
شنبه 29 شهریور 1393

تعداد کل بازدید: 11402535
بازدیدهای امروز: 1237
بازديدهاي ديروز: 5862
تعداد افراد آنلاین: 113
  تعداد اعضاء: 139  
به روز رساني:1393/6/26 1:48:21 ب.ظ
جستجو در مقالات

ضرورت شناخت امام از ديدگاه نهج البلاغه

ضرورت شناخت امام از ديدگاه نهج البلاغه

و ادني ما يكون به ضالا ان لايعرف حجه الله في ارضه و شاهده علي خلقه الذي امر الله تعالي بطاعته و فرض ولايته.[1]
امام علي عليه‏السلام فرمود: «كمترين چيزي كه- بنده‏ي خدا- به واسطه‏ي آن گمراه مي‏شود، اين است كه حجت خدا را در زمين نشناسد و به شاهد حق تعالي بر بندگانش كه خداوند به اطاعت او فرمان داده و دوستي وي را واجب كرده آشنا نباشد».
امام‏شناسي يكي از تكاليف بزرگ و مهم اسلامي است. بر اساس اين وظيفه‏ي شرعي و مسيوليت خطير ديني، هر مسلماني وظيفه دارد كه پس از معرفت خداي متعال و پيامبرش، وصي پيامبر (ص) و امام و رهبر ديني و آسماني خويش را بشناسد. آنچه از مضمون احاديث و روايات اهل‏بيت عصمت و طهارت عليهم‏السلام به دست مي‏آيد، تاكيد و تكيه بر ضرورت شناخت و معرفت هر چه بيشتر و كاملتر نسبت به امام معصوم عليه‏السلام دارد. و اين امر مهم چندان داراي اهميت و اعتبار است، كه عدم شناخت امام موجب فساد جامعه و گمراهي و زوال و انحراف امت اسلام مي‏شود، تا آنجا كه امام صادق عليه‏السلام راز صلاح و اصلاح زمين و اهل آن را در ارتباط و وابسته به وجود امام معصوم دانسته و نخستين و مهمترين نياز هر مسلماني را معرفت و شناخت امام و رهبر ديني بيان فرموده است. به اين روايت از سخنان آن حضرت توجه كنيد:
ان الارض لا تصلح الا بامام و من مات لا يعرف امامه مات ميته جاهليه و احوج ما يكون احدكم الي معرفته اذا بلغت نفسه هذه و اهوي بيده الي صدره، يقول: لقد كنت علي امر حسن.[2]
امام جعفر صادق عليه‏السلام فرمود: «زمين آباد و اصلاح نمي‏شود مگر به وجود امام و هر كس بميرد و امام خود را نشناسد به مرگ جاهليت مرده است. و هنگامي كه هر يك از شما را نفس به سينه رسد، بيشتر از هر چيز به شناسايي امام نيازمندتر است، تا در اين حال بگويد: به كار خوبي پرداخته‏ام».
با اندكي دقت و تامل در حديث فوق، شدت، ضرورت و فزوني اهميت شناخت امام براي هر فرد مسلمان روشن مي‏شود. چرا كه امام عليه‏السلام مرگ دور از شناخت امام را مرگ جاهليت، يعني مرگ در حال شرك و كفر دانسته است. و مهمتر اينكه امام بزرگترين و مهمترين نياز انسان در هنگامي كه مرگ وي فرا رسيده است شناخت امام و معرفت نسبت به آن وجود مقدس مي‏داند و اضافه مي‏فرمايد كه اگر در آن حال در ارتباط با تلاش براي شناخت امام خويش بميرد، مي‏تواند ادعا بكند در حالي مرده است، كه به كاري نيكو سرگرم بوده. ضرورت شناخت امام و رهبر پس از پيامبر اكرم (ص) در هر عصر و براي هر قومي كه نسبت به وجود مطهر امام (ع) معرفت نداشته باشند، به اندازه‏اي است كه امام صادق عليه‏السلام خواب و استراحت را براي ايشان مجاز نمي‏داند و مي‏فرمايد اگر با اين حال در بستر خواب بميرند، به مرگ جاهليت يعني در حال شرك و كفر مرده‏اند. به اين سخن از امام صادق عليه‏السلام توجه كنيد:

عن ابي‏عبدالله عليه‏السلام انه قال:
يا يحيي! من بات ليله لايعرف فيها امام زمانه مات ميته جاهليه.[3]
«امام صادق عليه‏السلام فرمود:
اي يحيي! هر كس شبي به خواب رود و در آن شب در حالي كه امام زمان خود را نشناخته بميرد، به مرگ روزگار جاهليت مرده است».
آنان كه خود را مسلمان مي‏دانند و به وظايف و تكاليف ديني عمل مي‏كنند، ولي نسبت به امامت امت اسلامي و مقام والاي خليفه اللهي اوصياء رسول‏الله (ص) بي‏اعتناء و جاهل‏اند و با اين حال گمان مي‏كنند كه از شريعت و هدايت الهي بهره‏اي برده‏اند، بايد بدانند كه در شمار گمراهان و بلكه به فرموده‏ي قرآن در زمره‏ي گمراهترين مردم مي‏باشند. در اين رابطه اين حديث از حضرت امام موسي بن جعفر عليه‏السلام شايان توجه و تامل فراوان است:
عن ابي الحسن (ع) في قوله: «و من اضل ممن اتبع هويه بغير هدي من الله».[4]
قال: من اتخذ دينه رايه بغير امام من ايمه الهدي.[5]
امام ابوالحسن الكاظم عليه‏السلام در تفسير آيه‏ي:
(و چه كسي گمراهتر از آنكه پيرو خواهشهاي نفساني خود بوده و بدور از هدايت و راهنمايي خداست؟).
«فرمودند، معني آيه اينست كه: گمراهتر از همه، كسي است كه بدون امامي از ايمه‏ي راهنما، به دين خود بر اساس راي و نظر خويش عمل كند». اهميت و اعتبار شناخت امام منصوب از سوي حق تعالي و سفارش شده از سوي پيامبر اكرم (ص) به اندازه‏اي است، كه اميرالمومنان حضرت علي (ع) شرط ورود به بهشت را براي بندگان خدا، معرفت امام و پذيرش امامت و ولايت امام معصوم از سوي مردم و شناخت ايمه‏ي معصومين (ع) از مردم به عنوان شيعيان و دوستداران خود (يعني اينكه ايمه دين مردم را پيروان و دوستان خود بدانند) مي‏داند. و مهمتر اينكه علت سقوط مردم را در دوزخ، امام عليه‏السلام عدم قبول امامت و ولايت ايمه‏ي اطهار (ع) از جانب آنان ذكر فرموده است. در اين ارتباط توجه به اين فراز از سخنان مولاي متقيان امام علي (ع) ضروري است، آنجا كه فرمود:
انما الايمه قوام الله علي خلقه و عرفاوه[6] علي عباده و لا يدخل الجنه الا من عرفهم و عرفوه و لا يدخل النار الا من انكرهم و انكروه.[7]
«همانا امامان از جانب خدا تدبيركنندگان كار مردمانند و كارگزاران آنان. كسي به بهشت نرود جز آنكه آنان را شناخته باشد و آنان او را شناخته باشند و به دوزخ درنشود جز آنكه منكر آنان بود و آنان وي را نپذيرفته باشند».
بديهي است كه معرفت مردم نسبت به پيشوايان ديني، عبارتست از پذيرش امامت و ولايت ايمه اطهار (ع) در همه‏ي امور حيات و شيون زندگي از سوي مردم و عدم شناخت ايمه (ع) يعني انكار ولايت و امامت آنان. و شناخت ايمه‏ي اطهار از مردم عبارتست از اينكه آنها مردم را به پيروي و دوستي و محبتشان تصديق كنند.
محتواي احاديث و روايات شرط ايمان به خدا و اساس اعتقاد راستين به اسلام را، اعتقاد قلبي به امامت عترت معصوم پيامبر (ص) و معرفت امام معصوم بيان كرده است، تا آنجا كه امام محمدباقر عليه‏السلام مي‏فرمايد، با عدم شناخت صحيح و كامل مردم از شخصيت امام معصوم، هيچ عذر و بهانه‏اي از ايشان پذيرفته نيست. و هرگاه فردي بميرد و امام خود را نشناسد، به مرگ جاهليت مرده است. در اين‏باره كلام امام باقر عليه‏السلام خواندني است، آنجا كه فرمود:
من مات و ليس له امام، مات ميته جاهليه و لايعذر الناس حتي يعرفوا امامهم.[8]
«هر كس بميرد و او را امامي نباشد، به مرگ روزگار جاهليت مرده است. و از مردم عذري پذيرفته نمي‏شود، مگر اينكه امام خود را بشناسند.»
و بالاخره منطق قرآني و زبان گويا به وحي پيامبر اكرم (ص) در نهايت صراحت و روشني، عدم شناخت صحيح و معرفت لازم از امام معصوم در هر عصري را، همسنگ با كفر روزگار جاهليت دانسته است، چرا كه اگر امت اسلامي از گذرگاه جهل و غفلت امام منصوص از سوي حق تعالي و منصوب از جانب پيامبر اكرم (ص) را به خوبي و درستي نشناسد، سرانجام بر اثر توطيه و دسيسه‏هاي گمراهان مشرك و كافران منافق، از صراط مستقيم اسلام و اطاعت از امام معصومي كه اولي‏الامر امت اسلامي است منحرف شده و در نتيجه به بيراهه مرگ آفرين و ذلت‏بخش فرهنگ و آداب و رسوم عهد جاهليت و روزگار بربريت سوق داده مي‏شود. به همين دليل پيامبر اكرم (ص) در حديث مشهوري فرمود:
من مات لايعرف امام زمانه مات ميته جاهليه.[9]
«هر كس بميرد و امام زمان خود را نشناسد، به مرگ جاهليت مرده است».

از مجموع احاديثي كه نقل شد و بسياري حديثهاي ديگر در همين موضوع كه بيان آنها از گنجايش اين مختصر، افزون است، چنين برمي‏آيد كه شناخت امام و معرفت مقام الهي او، يكي از مسيوليتهاي خطير امت اسلامي است. و اين تكليف عظيم در ارتباط با وظايف ديگر شرعي از اولويت و اهميت خاصي برخوردار مي‏باشد. و نيز نبايد فراموش كنيم، كه شناخت امام و معرفت به حق ممتاز و مقام آسماني وي به شناخت ظاهري و مقدماتي از قبيل آگاهي از نام، لقب، كنيه، تاريخ تولد، زمان شهادت و معاصر بودن امام با كدام خليفه‏ي اموي يا عباسي محدود نيست. چرا كه معرفت امام يعني، آگاهي از دلايل نص و نصب امام، شناخت ويژگيهاي امام، علم به حوزه‏ي قدرت و تصرف امام در كاينات و آگاهي از اينكه امام زبان گوياي وحي و مفسر حقيقي قرآن است. شناخت امام يعني ايمان و آگاهي به اين حقيقت كه امام حجت بالغه‏ي خدا و وصي پيامبر او بر روي زمين مي‏باشد و به همين دليل اولي به تصرف در جان و مال همه‏ي مسلمانان و متصرف در همه‏ي عوالم ملك و ملكوت است. و در كلامي جامع امام نه تنها داراي ولايت تشريعي است، بلكه به اذن پروردگار از ولايت تكويني نيز برخوردار است.
براي دستيابي به چنين معرفتي در حق امام معصوم ناگزير بايد روي نياز به آستان مقدس عترت پيامبر آورد و دست حاجت به سوي اقيانوس بيكران حكمت و بصيرت ايمه‏ي اطهار عليهم‏السلام دراز كرد، تا مگر ايشان از گذرگاه حمايت و هدايت انسانها كه عهد خدايي بر عهده‏ي ايشان است، امت اسلامي را با نشانه‏ها و ويژگيهاي امام معصوم آشنا كنند.

پي نوشت ها:
1) سفينه‏البحار، ماده‏ي امر، ص 39.
2) محاسن برقي، ص 154.
3) بحارالانوار، ج 23، ص 78.
4) سوره‏ي قصص، آيه 50.
5) بحارالانوار، ج 23، ص 78.
6) العريف: ج عرفاء، العالم بالشي‏ء القيم بامر القوم، من يعرف اصحابه «المنجد».
7) نهج‏البلاغه، خطبه 152.
8) بحارالانوار، ج 23، ص 89.
9) بحارالانوار، ج 23، ص 89.

سايت فطرت

تعداد بازديد:461     1385/10/7 7:36:35 ق.ظ

0 امتياز
0 تعداد

نظر کاربران:


نوروزی -[1392/2/13 6:13:4 ق.ظ]

خیلی خوب بود خدا قوت


حسن -[1391/9/19 1:23:8 ق.ظ]

شما تعداد ساعت هایی که شبکه های سراسری(تمام شبکه های سراسری-حتی سریال خارجی رمورد ورزش هم میدهد)یه وشبکه های استانی (30شبکه استانی داریم)درمورد ورزش بویژه فوتبال است باهم جمع کن چندساعت میشود اما اکثرمردمجامع مافقط میدانندامام یازدهم پدرامام دوازدهم است و والسلام


رسول -[1390/2/18 2:33:19 ق.ظ]

برگرفته شده از سايت تبيان 22/10/89


زهرا -[1388/12/9 1:41:31 ق.ظ]

مطلب آموزنده وبسیار مفیدی بود ممنون

نظر شما درباره ی این مطلب
نام:
متن:
ایمیل:
ارسال این مطلب به دوستان
نام و نام خانوادگی فرستنده:
ایمیل گیرنده:

استفاده از مطالب این سایت با ذکر منبع بلامانع است
درباره ما   تماس با ما