آداب صدقه براي امام زمان (عجل الله تعالي فرجه) در سيره سيد بن ‌طاووس

امروز سالروز وفات بزرگ عالم شيعي «سيد بن طاووس» ملقب به «رضي الدين‌‌» از علما و بزرگان جهان اسلام است، چون يكي از اجداد بزرگوارش جناب ‌‌محمد بن اسحاق، بسيار زيبا و نيكو صورت بوده به‌‌ «طاووس‌‌» ناميده شد و فرزندانش نيز به «ابن طاووس‌‌» معروف شدند. وي با سيزده واسطه از طرف پدر با دومين پيشواي جهان اسلام، امام‌‌ حسن مجتبي (عليه السلام) پيوند مي‌‌خورد، از طرف مادر به سومين‌‌ پيشواي جهان اسلام امام حسين(عليه السلام) مي‌‌رسد، به اين جهت او را ملقب به «ذي الحسنين‌‌» نيز كرده‌‌اند و چون پدر سيد بن طاووس، فرزند دختري «شيخ‌‌ طوسي‌‌» بوده است، در تاليفاتش از جناب شيخ طوسي، با كلمه «جدي‌‌» ياد كرده است.


سيد بن طاووس در ابتدا از محضر پدر دانشمند خود سعدالدين ابو ابراهيم و نيز جدّ بزرگوارش ورّام ابن ابي فراس استفاده كرد، شهره سيد به زودي در سراسر عراق پيچيد و او پس از مدتي راهي بغداد شد، در مدت پانزده سالي كه در پايتخت بود، بارها به قضاوت، وزارت و ديگر امور دولتي فرا خوانده شده بود كه هر بار به طريقي آن مشاغل را نمي‌پذيرفت.
سال‌هاي پاياني عمر شريف سيد در زادگاهش سپري شد و به تدريس و تأليف پرداخت، او از دانشمندان پر كار مسلمان به شمار مي‌رفت، چنان‌كه آثار متنوعي در علم كلام، اخلاق، فقه، حديث از او به جاي مانده است، يكي از تاليفات مهم بن طاووس به نام «اللهوف»، درباره وقايع روز عاشورا است كه از كتب معتبر تاريخ اسلام به شمار مي رود، كتاب مهم ديگر او «الملاحم والفتن في ظهور آثار الحجة» نام دارد كه در مورد رويدادهاي قبل و هنگام ظهور حضرت مهدي (عجل الله تعالي فرجه) است.
*شنيدن مناجات امام زمان (عجل الله تعالي فرجه) توسط سيد بن طاووس
آري! از ميان علماي عصر غيبت كبري، كمتر عالمي از لحاظ جلالت قدر و عظمت مقامات معنوي به پايه سيد بن طاووس مي‌‏رسد كه واسطه او با امام عصر خويش بسيار خصوصي و داراي اسرار بسياري بوده است، شخصيتي كه آن قدر به امام عصر(عجل الله تعالي فرجه) قرب روحي و معنوي پيدا كرد كه امام زمان(عجل الله تعالي فرجه) او را فرزند خويش ناميد. (مستدرك، جلد 3، صفحه 499)
وي داراي مكاشفات، مشاهدات و رؤياهاي صادقه و تشرفات بسياري بوده كه هر يك از آنها بازگو كننده مقام معنوي آن عالم بزرگوار است كه به وضوح مي‏توان عنايات امام عصر ارواحنا فداه را به اين شخصيت معنوي مشاهده كرد.
از آن جمله قضيه زير است كه خود صداي دلرباي امام عصر خويش را شنيده است كه آن عزيز دست به دعا بلند كرده و براي شيعيان به درگاه خداي تعالي دعا كرده است؛ سيد بن طاووس در اين باره مي‏‌گويد:
در يك سحرگاه در سرداب مطهر از حضرت صاحب الامر ارواحنا فداه اين مناجات را شنيدم كه مي‌‏فرمود:
«اَللهُم اِنَّ شِيعَتَنا خُلقَت مِن شُعاعِ اَنوارِنا وَ بَقِيَةِ طِينَتِنا وَ قَد فَعَلوا ذُنوباً كَثيرَةً اِتِكالاً عَلي حُبِّنا وَ وِلايَتِنا فَاِن كانَت ذُنوبُهُم بَينَكَ وَ بَينَهُم فَاصفِح عَنهُم فَقَد رَضينا وَ مَا كانَ مِنها فِيما بَينَهُم فَاصلِح بَينَهُم وَ قاص بها عَن خُمسِنا وَ اَدخِلهُم الجَنَّةَ وَ زَحزِحهُم عَن النارِ وَ لا تَجمَع بَينَهُم و بَينَ اَعدايِنا فِي سَخَطِك»؛
خدايا شيعيان ما را از شعاع نور ما و بقيه طينت ما خلق كرده‌اي ؛ آن‌ها گناهان زيادي با اتكاء بر محبتت به ما و ولايت ما، كرده‌اند، اگر گناهان آن گناهي است كه در ارتباط با تو است، از آن ها بگذر كه ما را راضي كرده‌اي و از آن چه از گناهان آن‌ها، در ارتباط با خودشان هست، خودت بين آن‌ها را اصلاح كن و از خمسي كه حق ماست، به آن‌ها بده تا راضي شوند و آن‌ها را از آتش جهنم نجات بده و آن‌ها را با دشمنان ما در سخط خود جمع فرما.
آن عارف كامل در فرازي از كتاب ارجمند «مهج الدعوات»، پيرامون لطفي ديگر از امام عصر خويش مي‌‏فرمايد:
در شب چهارشنبه 23 ذيقعده الحرام سال 638 قمري در سامرا بودم، سحرگاه در سرداب مطهر مي‌شنيدم كه آن حضرت(عجل الله تعالي فرجه) در حق شيعيان خود اين دعا را مي‌فرمود:

يعني: خدايا؛ بحق آنكه با تو مناجات كرد و به حق آنكه در خشكي و دريا تو را خواند بر مؤمنان فقير، غناء و ثروت و بر بيمارانشان شفاء و سلامتي و بر زندگانشان لطف و كرم و بر گذشتگانشان مغفرت و رحمت و بر مسافران و غريبانشان بازگشت به وطن‌هايشان، تفضل فرما... ».
*آداب صدقه براي امام زمان(عجل الله تعالي فرجه) در سيره سيد بن طاووس
يكي از اعمالي كه سيد بن طاووس به آن بسيار اهميت مي‌داد، صدقه براي حفظ وجود مقدس امام زمان ارواحنا فداه بوده است، چون يكي از تكاليف زمان غيبت صدقه دادن است، بنابراين به آنچه ميسر است، براي حفظ وجود مبارك امام زمان(عج) صدقه بايد داد، به طوري كه سيدبن‌طاووس، به فرزند خود سفارش مي‌كرد كه «ابتدا به صدقه دادن براي آن حضرت اقدام كن، قبل از اينكه براي خود و عزيزانت صدقه بدهي».
همچنين اين عالم وارسته در كتاب «امان الاخطار» در ضمن دعايي كه براي صدقه دادن در وقت سفر ذكر مي‌كند، مي‌نويسد: «اللهم ان هذه لك و منك وهي صدقة عن مولانا م ح م د، عجل الله فرجه وصل عليه بين اسفاره وحركاته وسكناته في ساعات ليله ونهاره وصدقه عما يعنيه امره ومالا يعنيه وما يضمنه وما يخلفه»؛
خدايا! اين (صدقه) از آن تو و براي توست و صدقه‌اي براي سلامتي مولايمان م ح م د، عجل الله تعالي فرجه الشريف است و بر او درود بفرست آن هنگام كه در سفر است و در تمام حركت‌ها و استراحت‌هايش، در تمامي اوقات شب و روزش و صدقه‌اي است براي هر چه كه متعلق به اوست».
سرانجام سيدبن‌طاووس، سرور فقيهان عراق در 5 ذيقعده سال 664 قمري دعوت حق را لبيك گفت و به ديدار معبود شتافت.شيعه نيوز