فضيلت‎ها و ارزش‎هاي قناعت در كلام امام علي (ع)

حضرت علي (ع) مي فرمايند با قناعت و رعايت صرفه جويي در زندگي، ملك و سرمايه‏اي نصيب انسان مي‎شود كه براي همه امور زندگي او كافي است.
امام علي(ع) قناعت را به منزله گنجي با ارزش، گوهري پرسود، دُري گرانقدر و خصلت و فضيلتي پربها معرفي نموده و مي فرمايند: هيچ گنجي بي نياز كننده‏تر(توان بخش تر) از قناعت كردن در زندگي نيست.(غررالحكم جلد 2 ص 230)

نكته بسيار مهمي كه در سخنان گرانقدر امام علي(ع) بايد مورد توجه و تأمل قرار گيرد و هرگز از آن غفلت نشود، اين است كه قناعت گنجي بزرگ، با ارزش و نعمتي گرانقدر است كه بي نياز كننده‏ترين چيز در زندگي انسان‏ها به شمارمي‏آيد، بنابراين انسان كه «گنج قناعت» را در دست دارد از ثروتمندترين و سرمايه دارترين و بي نيازمندترين و خوشبخت‏ترين افراد است. رسول گرامي اسلام (ص) فرموده اند قناعت گنجي است كه هرگز فاني نمي‏شود.

رابطه قناعت با عفت و پاكدامني

از فضيلت‎هاي ديگر قناعت اين است كه اين خصلت سبب عفت و پاكدامني و حيا مي‏شود. چنان كه حضرت علي(ع) در اين باره مي‎فرمايند: قناعت پيشه كردن و به اندك راضي و قانع بودن عفت و پاكدامني و پارسايي مي‏آورد.

قناعت نشانه تقوي

از آثار با ارزش و با بركت قناعت آن است كه نشانه تقوا و پارسايي انسان است و سبب كسب فضيلت و پرهيزكاري و باعث حفظ و نگهداري و پاكي نفس از آلودگي‎ها مي‎گردد همانگونه كه مولاي متقيان مي‎فرمايند قناعت كردن واقعي در همه امور زندگي، نشانه (تقوي) و علامت پرهيزكاران و نيكان است و همچنين قناعت، يار و كمك كننده خوبي براي كسب تقوا و پرهيزكاري و پارسايي و ورع است.

آري نكته مهم در آموزه‎هاي امام علي (ع) اين است كه قناعت پيشه نمودن در زندگي و راضي و قانع بودن در هر كاري، از نشانه‏هاي عالي و مهم اهل تقوي و افراد پرهيزكار و پارسا است و در كسب تقوي يك ياري كننده قوي و راهنماي خوبي است و در حقيقت اين خصلت پسنديده است قناعت، مظهر زهد و تقوي و ايمان و هدف زندگي انسان است.

قناعت؛ دارايي و ثروت پايان ناپذير

يكي از ارزشهاي بزرگ قناعت، آن است كه قناعت در امور زندگي يك سرمايه و ثروت و گنج و نعمتي است كه هيچگاه پايان نمي‎پذيرد و نابود نمي‎گردد و از بين نمي‎رود و هميشه داراي ارزش، اثر و منفعت است و پيوسته دوام و بقاء دارد، همانگونه كه امام علي(ع) در اين باره فرموده اند: قناعت كردن در زندگي، دارايي و ثروت پايان ناپذير است.(نهج البلاغه، ترجمه دشتي).

مي بينيم كه پيشواي پارسايان درباره نقش بسيار ارزنده و اثر و اهميت فراوان قناعت پيشگي در همه ابعاد زندگي، بيان و تصريح نمودند كه قناعت ثروت و گنج و مالي است كه هرگز با مصرف كردن پايان نمي‎پذيرد و هميشه جاويد باقي مي‎ماند و انسان‎هاي قانع و قناعت پيشه همواره ثروتمندترين و داراترين افراد جامعه هستند و قانعين با سرمايه كم و دنياي اندك، گنج عظيم و ثروت بي پايان جاويدان را خريداري مي‎كنند. امير المؤمنين علي(ع) در بيان و سخن ديگري درباره اثر و فايده ارزنده قناعت كاري، فرموده اند: به وسيله قناعت كردن و رعايت صرفه جويي در زندگي ملك و سرمايه‏ اي نصيب انسان مي‎شود كه براي همه امور زندگي او كافي است.

مذهب نيوز