لجاجت، مانع هدايت

اگر به آنان رحم كنيم و گرفتاري ها و مشكلات شان را برطرف سازيم، در طغيان شان لجاجت مي ورزند و سرگردان مي مانند. (1)
در مسير هدايت انسان، موانع بسياري وجود دارد. يكي از اين موانع، نفس انسان است. نفس سركشي كه منافع موهومي مانند رياست، قدرت، ثروت و… را جلوه گر مي نمايد تا انسان با وجود اين كه مي داند چه رفتاري صحيح است، روش ديگري پيشه سازد. لجاجت، نمودي از اين خوي انساني است كه باعث بازماندن شخص از عمل به دانسته هاست. هنگامي كه يك دانشمند به حقيقتي دست مي يابد، فرمان عقل آن است كه به اين حقيقت بها دهد؛ اما اگر نگاه او به منافع اش باشد، نه تنها خود به آن عمل نخواهد كرد، بلكه موجب دورشدن پيروان خويش از آن حقيقت خواهد گرديد. اين گونه است كه در استمراري تاريخي، حق مظلوم، فروگذارشده باقي مي ماند و باطل با ياري اهل دانش، حاكم خواهد مي گردد.
در تاريخ اسلام نيز متاسفانه، اين مسيله فراوان ديده مي شود. حقايق ديني به دليل لجاجت، مورد نفي اهل دانش قرار گرفته و اكنون مي توان راه به خطا پيمودن پيروان آنان را به وضوح ملاحظه كرد. همراه با شما مواردي از اين موضوع اسف بار را مرور مي كنيم.
• يكي از مستحبات در اسلام، انگشتر به دست راست كردن است. حال نظر برخي از علماي اهل سنت را بنگريد:
آلوسي، صاحب تفسير روح البيان مي نويسد: انگشتر به دست راست نمودن، صحيح است، اما چون اين كار مخصوص اهل بدعت و ظلمت شده است (= شيعيان)، سنت اين گونه خواهد بود كه انگشتر در دست چپ قرار داده شود. (2)
عبدالجليل فرغاني مي نويسد: همانا مشروع آن است كه انگشتر در دست راست باشد، اما چون رافضيان (= شيعيان) اين كار را انجام مي دهند، ما انگشتر را در دست چپ قرار مي دهيم. (3)
پس از دفن ميت، لازم است كه روي قبر مسطح باشد، نه مانند كوهان شتر. اكنون نظر بعضي از دانشمندان اهل سنت را ملاحظه فرماييد:
غزالي مي گويد: مشروع اين است كه قبر مسطح باشد، اما چون اين كار مخصوص رافضيان (= شيعيان) گرديده است، ما تسنيم (= روي قبر را به مانند پشت شتر يا پشت ماهي قرار دادن) را انجام مي دهيم. (4)
ابوحنيفه و احمد حنبل قايل هستند: تسنيم برتر مي باشد چون مسطح كردن روي قبر، نشانه اي براي شيعيان است. (5)
• شيعيان هنگام صلوات فرستادن بر پيامبر اكرم عليه وآله السلام، اين طور مي گويند: اللهم صل علي محمد و آل محمد. حال نظر يكي از بزرگ ترين مفسران اهل سنت را ملاحظه كنيد:

زمخشري مي نويسد: بنابر آيه ي « هو الذي يصلّي عليكم و ملايكته… » (6)، درود و صلوات بر آحاد مسلمانان، جايز است، اما چون روافض (= شيعيان) اين كار را براي ايمه ي خود انجام مي دهند، ما از آن منع مي كنيم. (7)
با تاسف فراوان بايد گفت، از اين گونه موارد، بسيار يافت مي شود. عالمان كه بايد هدايت گر مردمان باشند، صرفا به دليل اين كه كاري، نشانه ي شيعيان است، از انجام آن ممانعت به عمل مي آورند، گرچه به صراحت اعتراف مي كنند كه كار صحيح، همان كار شيعيان است. آيا شيعيان به سنت پيامبر اكرم صلي الله عليه وآله وسلم عمل مي كنند، يا كساني كه خود را پيرو سنت مي دانند و اين گونه دربرابر سنت موضع مي گيرند؟ آيا بر اين رفتار، نامي غير از لجاجت مي توان نهاد؟ در اين ميان رفتار ما چگونه است، آيا با وجود شناختن حق، لجاجت مي نماييم؟ آيا تعصب ما را وادار به موضع گيري هاي نادرست و حق كشي نكرده است؟ منطق مند كردن رفتار اجتماع، آيا با كنارنهادن تعصب و لجاجت، ميسرتر نخواهد بود؟
————————————————————————————-
پي نوشت ها:

1- سوره مومنون، آيه75
2- تفسير روح البيان، آلوسي، جلد4، صفحه142
3- اين عالم، صاحب كتاب «الهداية» است. برخي از منابع اهل سنت كه اين مطلب را نقل كرده اند:
الف- الصراط المستقيم، بياضي، جلد3، صفحه206
ب- شرح المواهب، زرقاني، جلد5، صفحه13
ج- منهاج السنة، ابن تيمية، جلد2، صفحه143
4- برخي از منابع اهل سنت كه ناقل اين مطلب هستند:
الف- الوجيز، جلد1، صفحه78
ب- رحمة الامة، در حاشيه ي كتاب الميزان شعراني، جلد1، صفحه102
5- رحمة الامة في اختلاف الايمة، صفحه155
6- سوره احزاب، آيه43
7- تفسير كشاف، زمخشري، جلد3، صفحه558، در تفسير آيه ي 56 سوره احزاب؛ و فتح الباري في شرح البخاري، جلد11، صفحه142

وبلاگ بياييد بيشتر بدانيم(سيد حيدر حسيني)