به نام خداوند همه مِهر مِهر وَرز

احتجاجات به حدیث غدیر

الف) احتجاج امام علی‏ علیه السلام

امام علی ‏علیه السلام بعد از وفات پیامبرصلی الله علیه وآله وسلم در هر زمانی که شرایط مناسب بود حقانیت خود را از هر راه ممکن به اثبات می ‏رساند که از آن جمله تذکر به حدیث غدیر می ‏باشد. اینک به مواردی اشاره می‏ شود.

۱- روز شورا:

در مناقب خوارزمی و فراید السمطین از ابی الطفیل عامربن واثله نقل شده که گفته: من در روز شورا کنار علی‏ علیه السلام بودم و شنیدم که حضرت به اعضای آن شورا می ‏گفت: هر آینه به چیزی احتجاج خواهم کرد که هیچ کدام از شما نمی ‏تواند آن را منکر شود. سپس فرمود: شما را به خدا سوگند آیا در میان شما کسی هست که رسول خداصلی الله علیه وآله وسلم در حق او فرموده باشد: من کنت مولاه فعلی مولاه اللهم وال... گفتند به خدا هرگز

۲- ایام خلافت عثمان:

در فراید السمطین از سلیم‏بن قیس هلالی نقل شده که علی‏ علیه السلام را در عصر خلافت عثمان در مسجد پیامبر صل الله علیه و آله مشاهده کردم در حالی که جماعتی در مسجد مشغول ذکر فضیلت و سوابق قریش بودند. جماعت از حضرت پرسیدند که چرا ایشان سخن نمی ‏گوید و حضرت طی بیانی به این جا رسیدند که پیامبر در خطبه ‏ای مرا در غدیر خم منسوب به خلافت کردند و فرمودند: هر کس من مولای اویم علی مولای او است...

۳- در اجتماع کوفه (روز رحبه):

زمانی که به حضرت خبر رسید که مردم وی را در ادعای حقانیت خود بر خلافت متهم می‏سازند در میدان کوفه حاضر شده و به حدیث غدیر استشهاد کردند.

این استشهاد به حدی شایع و علنی بوده که بسیاری از تابعین آن را نقل کرده و علما نیز با سندهای مختلف آن را آورده ‏اند.

۴- در جنگ جمل:

حضرت علی‏ علیه السلام در روز جمل کسی را به دنبال طلحه فرستاده و به او گفتند: به خدا قسم نشنیدی که پیامبرصلی الله علیه وآله وسلم فرمودند: من کنت مولاه... گفت: آری. حضرت فرمود: پس چرا با ما جنگ می ‏کنی

۵- احتجاج در روز صفین:

سلیم ‏بن قیس هلالی در کتاب خود نقل می‏ کند که امیرالمیمنین ‏علیه السلام در صفین در ذکر مناقب خود به حدیث غدیر متذکر شدند.

ب) احتجاج اهل بیت به حدیث غدیر:

اهل بیت هر زمانی که شرایط را مناسب می‏ دیدند به این حدیث احتجاج می‏ کردند.

احتجاج حضرت زهرا علیها السلام به حدیث غدیر

شمس الدین جزری دمشقی به سند خود از ام کلثوم دختر فاطمه‏ علیها السلام و او از فاطمه زهراعلیها السلام نقل کرده که حضرت فرمودند: آیا فراموش کردید گفتار رسول خداصلی الله علیه وآله وسلم را در روز غدیر خم که فرمودند: هر کس من مولای اویم پس علی مولای او است و گفتارش که فرمودند: تو نزد من همانند هارون نزد موسی هستی

احتجاج امام حسن‏ علیه السلام به حدیث غدیر

احتجاج امام حسین‏ علیه السلام به حدیث غدیر

ج) احتجاج دیگران به حدیث غدیر:

غیر از اهل بیت‏ علیهم السلام نیز در مواردی خاص به حدیث غدیر احتجاج و تمسک کرده ‏اند و این دلالت دارد که این حدیث نزد عموم مسلمانان از جایگاه ویژه ‏ای برخوردار است.

منابع:

۱- جوینی فراید السمطین ص ۳۱۲ ح ۲۵۰.

۲- ابن ابی الحدید شرح نهج‏ البلاغه ج ۴ ص ۷۴ ابن الاثیر اسد الغابه ج ۳ ص ۳۰۷ ابن حنبل المسند ج ۱ ص ۱۳۵ ح ۶۴۲ هیثمی مجمع الزواید ج ۹ ص ۱۰۷ و... ابن کثیر السیرة النبویة ج ۴ ص ۴۱۹ ابن عساکر ترجمة الامام علی ‏بن ابی‏طالب ج ۲ ص ۱.

۳- نیشابوری المستدرک ج ۳ ص ۳۷۱ خوارزمی المناقب ص ۱۸۲ ح ۲۲۱ هیثمی ابابکر مجمع الزواید ج ۹ ص ۱۰۷.

۴- سلیم کتاب سلیم ص ۴۲۲.

۵- الامینی الغدیر ج ۱ ص ۱۲۷ به نقل از: جزری اسنی المطالب.

۶- قندوزی ینابیع الموده ج ۳ ص ۳۶۹.

۷- سلیم کتاب سلیم ص ۳۲۱.

۸- خوارزمی المناقب ص ۱۹۹ ح ۲۴۰ ابن ابی الحدید شرح نهج‏ البلاغه ج ۲ ص ۲۰۶ ابویعلی موصلی المسند ج ۱۱ ص ۳۰۷ ح ۶۴۲۳ هیثمی مجمع الزواید ج ۹ ص

۱۰۵.۹.ابن مغازلی المناقب ص ۱۱۲ ح ۱۵۵ ابن حجر هیثمی الصواعق المحرقه ص ۱۲۶ ذهبی

میزان الاعتدال ج ۱ ص ۴۴۱ رقم ۱۶۴۳.



سایت خطابه غدیر
<<< لینک مبدأ >>>