حضرت فاطمه زهرا(س) الگو و اسوه‏ي زنان جهان

بحث از زندگاني و سيره ي معصومين(ع) به ويژه حضرت صدّيقه‏ي كبري فاطمه‏ي زهرا(سلام الله عليها) داراي آثار و بركاتي است كه از جمله آنان تفكّر و انديشه عبرت آموزي تقويت ايمان الگو گرفتن درسِ وحدت ريشه‏يابي و حلّ مشكلات احياي دين و ايمان ارتباط با بزرگان و درس دين داري و تقوا مي باشد.

جايگاه و مقامات دختر مكرّم پيامبرِ اعظم(ص) حضرت فاطمه ي زهرا(س) نزد پروردگار از نزول"آيـــه‏ي تطهير* آيه ي مباهله**آيه ي مودّت*** و سوره‏ي الكوثر"به دست مي‏آيد. شخصيتي كه بر طبق آيه‏ي تطهير از هر گونه ناپاكي منزّه هست و بر طبق سوره‏ي كوثر منبع و مصداق خير كثير(ارزش فراوان) و بر طبق داستان مباهله حضور در كنار پدر بزرگوارش پيامبر مكرّم حضرت محّمدِ مصطفي(ص) شوهرش حضرت عليِّ مرتضي(عليه السلام) فرزندان ارجمندش حَسَنين(عليهما السلام) اتمام حجت الهي به رهبر مسيحيان و مخالفان شد. از بركات و آثار وجودي آن حضرت بيش از هزار سال مي گذرد و ميليون‏ها انسان در هر شبانه روز با استمداد از شخصيت معنوي آن بزرگوار به پيشگاه خداوند توسل مي جويند. اميد است خوانندگان عزيز در اين نوشتار كوتاه با گوشه هايي از شخصيت و بركاتِ وجودي اول الگو و اسوه ي زنان جهان و بانوي عصمت و طهارت و كرامت(س) آشنا شوند.

1 ـ ميلاد كوثر نور

بزرگاني همانند شيخ كليني شيخ طوسي ابن شهرآشوب شيخ طبَرسي اربلّي سيّد ابن طاووس و علامه مجلسي(رضوان الله عليهم) ولادت آن بزرگوار را روز جمعه بيستم جمادي الثاني در سال پنجم بعثت(در سنّ 45 سالگي پيامبر اكرم صلّي الله عليه وآله) از پدري كه اشرف مخلوقات و خاتم پيامبران بود و مادري پاك دامن به نام خديجة بنت خُويلِد(س) در شهر مكّه‏ي مكرّمه مي دانند. (1)

داستان بارداري حضرت بسيار قابل توجه و آموزنده است. روايت شده رسول خدا(ص) روزي با اصحاب خود از جمله حضرت عليّ بن ابي طالب(ع) عمّار بن ياسر حمزة و عباس بن عبد المطّلب نشسته بودند كه جبرييل امين بر پيامبر(ص) نازل و ندا داد:« اي محمّد پروردگارت جلّ و علا سلامَت مي‏رساند و مي فرمايد: چهل روز از خديجه دوري گزين».

به اين ترتيب پيامبر(ص) روزها روزه بود و شب ها در منزل فاطمه بنت اسد(مادر امام عليّ عليه السلام) تا صبح عبادت مي كرد. پس از چهل شبانه روز فرشته‏ي وحي طبقي از طعام بهشتي براي پيامبر(ص) آورد و گفت:« پروردگار مي فرمايد: امشب با اين طعام ها افطار كن و شب نزد خديجه برو و با او نزديك شو كه خداوند مي خواهد در اين شب از نسل تو و خديجه فرزندي پاك بيافريند». آري نور وجودِ مقدّس حضرت فاطمه‏ي زهرا(س) اين چنين منعقد شد.

2 ـ اسامي القاب و كنيه ها

براي حضرت زهرا(س) بيش از يك صد اسم لقب و كنيه گفته شده كه مهم ترين آن ها عبارتند از: فاطمة بتول مباركة محدثّة راضيّة مرضيّة طاهرة صدّيقة سيّدة حوريّة نوريّة شهيدة محبوبة عفيفة حبيبة صفيّة عالمة معصومة مظلومة منصورة جميلة مطهّرة حكيمة عقيلة عابدة باكية صابرة امينة امّ الايمة امّ ابيها امّ الخيرة امّ الفضايل امّ المومنين امّ العلوم و....

پيامبر اكرم(ص) فرمود: «انّما سُِمّيت ابنتي فاطمة لأنّ اللّه فطَمَها و فَطم مُحبّيها من النّار». يعني همانا دخترم «فاطمه» ناميده شده زيرا خداوند او و دوست دارانش را از آتش جهنّم مي رهاند. (2)

3 ـ تربيت فضايل و كمالات انساني

رسول خدا(ص) فرمود: «فاطمة(س) سيّدة نساء العالَمين». يعني (دخترم) فاطمه خانم و بهتر بانوان جهانيان است. (3)

هم چنين فرمود: «فاطمة أعزّ البريّة عليّ». يعني فاطمه(س) عزيزترين آفريدگان خداوند نزد من است. همين طور فرمود: «انّها بَضعة منّي او شَجعة منّي». يعني فاطمة(س) پاره تنِ من و بخشي از وجودم مي باشد. (4)

در شأن و فضايل و كمالات حضرت فاطمه زهرا(س) از پيامبر اكرم(ص) سخنان فراواني نقل شده است كه علاقه مندان به آثار و منابعي مانند فضايل الخمسة من الصحاح الستّة تــــاليف مرحوم آيت الله سيد مرتضي حسيني فيروزآبادي(ج3 المقصد الثالث) و منابع روايي ديگر مراجعه نمايند.

حضرت صدّيقه‏ي كبري در نگاه ايمه ي معصومين(ع) صحابه محبّان و دانشمندان اسلامي و غير اسلامي نيز از شخصيت و جايگاه بلند مرتبه‏اي برخوردار است كه به چند نمونه اشاره مي شود:

امام جعفر بن محمّدٍ الصادق(ع) فرمود: «انّما سُمّيت فاطمة لأن الخلق فُطموا عن معرفتها». يعني همانا فاطمه ناميده شده است زيرا مردم مخلوقات از درك و فهم مقام او ناتوانند. (5)

امّ سلمة مي گويد: «هرگاه فاطمه(س) خدمت رسول خدا(ص) مي رسيد حضرت پيامبر(ص) به پا بر مي خواست و دخترش را مي بوسيد و به او خوش آمد مي گفت و دستش را مي گرفت و در جاي خود مي نشاند... راز خود را با او در ميان مي گذاشت و در انجام كارها با او مشورت مي كرد». (6)

ابن صبّاغ مالكي مي نويسد: «فاطمه دختر كسي است كه سوره اِسراء(بني اسراييل) در شأن او نازل شده است وي همسنگ خورشيد و ماه و دخت برترين انسان ميلادش پاكيزه و به اتفاق دانشمندان بانوي بانوان است». (7)

4ـ ويژگي ها و كمالات انساني آن حضرت

الف: دانش و معرفت

آن عليا مخدّره يكي از راويان حديث و حاملان آن بوده است به طوري كه «مُصحَف فاطمة» يكي آثار منسوب به آن حضرت هست كه متأسفانه باقي نمانده است! ولي گفته مي شود در اختيار حضرات ايمه ي اهل بيت(ع) بوده كه به يكي پس از ديگري منتقل شده و هم اكنون در اختيار منجي عالم بشريت حضرت مهدي موعود(عجّل الله فرجه) مي باشد.(علاقه مندان جهت اطلاع بيشتر به كتابچه‏ي"پژوهش گونه اي در باره ي مصحفِ فاطمه(س)"به قلم استاد محمدعلي مهدوي راد از انتشارات مشعر مراجعه نمايند).

در خطبه‏هايي كه حضرت فاطمه ي زهرا(س) بعد از رحلت جان سوز پدر بزرگوارش نبيّ مكرّم(ص) در جمع صحابه در مسجد النبيّ(ص) و در خانه ي خود ايراد فرمود بهترين دليل بر علم و دانش و معرفت ايشان مي باشد. (8)

ب ـ فضايل اخلاقي

صفات و كمالات اخلاقي مانند: نجابت مروّت سخاوت شجاعت بخشش جمال و اندام موزون نرم خويي سعه صدر صبر و بردباري مهرباني متانت عفّت و پاك دامني خويشتن داري حق گويي حفظ اسرار وفاي به عهد و پيمان صداقت و راست گويي ايثار تقوا وعبوديت صراحت لهجه و فصاحت كلام قناعت پيشگي ساده زيستي مناعت طبع دوري از تجمّل غرور حِرص غيبت تهمت دروغ و... بخشي از دنياي شخصيت ممتاز آن يگانه‏ي دوران و جگر گوشه پيامبر(ص) هست كه اين گونه صفات و كمالات اخلاقي و معنوي فقط در بانوان آسماني و ملكوتي يافت مي شود.

ج ـ ايمان خداشناسي بندگي

رسول خدا(ص) فرمود: «انّ ابنَتي فاطمة(س) ملأ اللّه قلبها وجوارحها ايماناً الي مشاشها ففرغت لطاعة اللّه». يعني خداوند دل و جوارح دخترم فاطمه(س) را عميقاً سرشار از ايمان ساخته است و او همواره در اطاعت و فرمان برداري خداوند به سر مي برد. (9)

حسن بصري مي گويد: در ميان امت اسلامي فردي نيايش گرِ و اهل عبادت از فاطمه سراغ ندارم. وي به قدري به عبادت (ذكر و ركوع و سجود و دعا) مي ايستاد كه پاهاي مباركش متورّم مي شد و از ترس خدا در نماز نفسَش به شماره مي افتاد. (10)

د ـ جهاد و مبارزه پي گير براي خدا

آن حضرت پس از ظهور اسلام در كنار پدر بزرگوار مادر مكرّمه اش و بني هاشم در حالي كه كودكي دو ساله بود به مدت سه سال در محاصره شِعب ابي طالب شركت داشت و انواع سختي ها و مشكلات و دشواري هاي زندگي را با اخلاص تحمل نمود. (11) حدود يك سال بعد مادر فداكار و مهربان خود را هم از دست داد.

آن بزرگوار پس از هجرت پيامبر اكرم(ص) به مدينه به همراه چند تن از بانوان مسلمان سختي هاي زيادي را نيز متحمل شد و در محله ي «قبا» به پدر ملحق گرديد.

در جنگ هاي بَدر اُحد أحزاب خيبر تبوك فتح مكّه و... همانند ساير بانوان مسلمان حضور داشت و نقش و وظيفه‏ي انساني و اسلامي به جنگ جويان مسلمان و درمان آن ها و ساير خدمات را ايفاء نمود.

5 ـ ازدواج و تربيت نسل پيامبر(ص)

در سال دوم هجرت كه آرامش نسبي در بين مسلمانان مدينه بر قرارشده بود بزرگان قريش مكرر براي ازدواج با ايشان از پيامبر اكرم(ص) خواستگاري كردند ولي نه تنها حضرت زهرا(س) نمي پذيرفت بلكه پيامبر(ص) نيز مي فرمود: «در باره‏ي ازدواج او منتظر فرمان خدا هستم». تا اينكه امام عليّ بن ابي طالب(ع) در حالي كه بيست و يك سال سنّ داشت به خواستگاري صديقه‏ي كبري(س) آمد و مورد پذيرش پيامبر(ص) و دخترش واقع شد و اين ازدواج آسماني با كمترين هزينه و ساده ترين شكل انجام شد كه همواره براي انسان هاي دوست دار كمال و عشق و معنويت الگو و درس آموز بوده هست و خواهد بود. (12)

ثمره‏ي اين پيوند نيك و پسنديده(هم كُفو بودن) ولادتِ فرزنداني همانند سبط أكبر حضرت امام حسن(ع) سيّد الشهداء حضرت امام حسين(ع) حضرت زينبِ كبري(س) امّ كلثوم و محسنِِ شهيد(سقط شده) مي باشد كه تا قيامت افرادي مانند آن ها زاييده نشده و نخواهد شد. (13)

حضرت زهرا(س) فرزنداني را تربيت نمود كه هر كدام با ايفاي نقش بي نظير خود درس عزّت و سربلندي عشق و وفاداري تقوا و عبوديت صبر و شكيبايي شجاعت و كرامت جهاد و مبارزه مهر و عاطفه ايثار و گذشت جان فشاني در راه خدا و اسلام صلح و مدارا و... را از خود به يادگار گذاشتند و براي مسلمانان اسوه و الگو شدند.

از جمله بركات وجودي اين شخصيت بي‏مانند و بي نظير ادامه يافتن نسل او و ذرّيه ي پيامبراعظم(ص) از طريق اولاد ايمه‏ي معصومين(ع) در تاريخ بشر تاكنون و در آينده مي باشد كه نتيجه‏ي آن تبليغ و ترويج و گسترش فرهنگ و معارف اسلام نابِ محمدي(ص) از سوي سادات و نسل فاطمه ي اطهر(س) در ميان بشريت بوده و خواهد بود. تاريخ اسلام تلاش و زحمات آنان را به خوبي ضبط و ثبت نموده است. پديده ي انقلاب شكوه مند اسلامي در زمان ما به رهبري فقيه دورانديش و سِتُرگ حضرت آيت الله العظمي امام خميني(ره) و حفظ و استمرار آن به رهبري حضرت آيت الله خامنه اي(دام ظله) نيز از بركات نسل آن خيرِ كثير و منشأ بركات فراوان دخت پيامبر مكرم(ص) حضرت فاطمه ي زهرا(س) مي باشد.

در پايان ضمن عرض تبريك ميلاد نوراني و پر خير و بركت حضرت صدّيقه ي زهرا(س) يگانه دخت خاتم الأنبياء حضرت محمّدِ مصطفي(ص) به پيشگاه حضرت مهدي موعود(عجّل الله فرجه) مقام معظم رهبري(دام ظلّه) عموم شيعيان جهان و شيفته گان و محبّان واقعي آن بزرگوار از خداوند بزرگ مي خواهيم توفيقِ شناخت بيشتر آن حضرت و الگو گيري از راه و رسم و سيره و زندگي ايشان را به همه به ويژه بانوانِ مسلمان عنايت فرمايد. ان شاء الله.

«سلامٌ اللّه عليها يَوم وُلدت و يَوم اُستشهدت و يَوم تُبعث حيّاً»

منابع:

*سوره احزاب آيه ي 33

**سوره آل عمران آيه ي61

***سوره شوري آيه ي 23

1. كليني اُصول الكافي 1: 457 طوسي مصباح المتهجد 3: 773 اربلّي كشف الغمة...2:75 طبرسي اِعلام الوري بأعلام الهدي: 90 طبري(ابن رستم) دلايل الإمامة:10 سيد ابن طاووس الإقبال الأعمال...: 263 ابن شهر آشوب المناقب... 3: 357 مجلسي بحار الأنوار... 43:7
2. كليني اصول الكافي 1: 461 ابن شهر آشوب المناقب...3: 357 مجلسي بحار الأنوار... 43: 16 درس نامه ي حضرت فاطمه(س) از ولادت تا شهادت مجيد جعفر پور 30.
3. حاكم النيشابوري المستدرك علي الصحيحين 3: 170 ابو نعيم الإصفهاني حلية الأولياء... 2: 39.
4. طوسي الأمالي مجلس 1 ح3 أهل البيت(ع) من كتاب أعيان الشيعة... سيد محسن امين العاملي تحقيق: المجمع العالمي لأهل البيت(ع) 1: 491.
5. مجلسي بحار الأنوار... 43: 19.
6. المجمع العالمي لأهل البيت(ع) أعلام الهداية فاطمة الزهراء(س)«سيّدة النساء» 3: 36.
7. ابن صبّاغ المالكي الفصول المهمّة في معرفة الأيمة(ع) 121.
8. ابن المغازلي المناقب... 264 اربلّي كشف الغمة...2: 176 طبري دلايل الامامة 65آغا بزرگ الطهراني الذريعة... 21: 4248. (كتاب هايي با عنوان"مسند فاطمة الزهراء(س)"از سوي نويسندگان شيعي و سنّي نوشته شده كه علاقه مندان مي توانند به جديدترين آن ها به قلم استاد شيخ عزيز الله عطاردي مراجعه نمايند).
9. مجلسي بحار الأنوار... 43: 56.
10. همان 43: 84 ديلمي أعلام الدين في صفات المومنين 247.
11. طبري(محمد بن جرير) تاريخ الاُمم و الملوك 1: 426.
12. شيخ صدوق الخصال 640 الأمالي 474 مجلسي بحار الأنوار... 43: 111.
13. اربلّي كشف الغمة...1: 472 خطيب البغدادي تاريخ بغداد 1: 316.

ابنا